• Mindscape ๐Ÿ”ฅ
    • Playlist ๐ŸŽง
  • Algorithm

    • 1018๋ฒˆ: ์ฒด์ŠคํŒ ๋‹ค์‹œ ์น ํ•˜๊ธฐ
    • 1966๋ฒˆ: ํ”„๋ฆฐํ„ฐ ํ
    • Python ์‹œ๊ฐ„ ์ดˆ๊ณผ ๋ฐฉ์ง€๋ฅผ ์œ„ํ•œ ํŒ
    • C++ std::vector ์‚ฌ์šฉ๋ฒ• ์ •๋ฆฌ
    • Vim ์‚ฌ์šฉ ๋งค๋‰ด์–ผ
  • Ubuntu

    • ๋ฆฌ๋ˆ…์Šค ์šฐ๋ถ„ํˆฌ GRUB ํฐํŠธ ๋ณ€๊ฒฝ
    • ์šฐ๋ถ„ํˆฌ ์ด๋ฏธ์ง€ ๋น„๋””์˜ค ์ธ๋„ค์ผ(๋ฏธ๋ฆฌ๋ณด๊ธฐ) ์•ˆ ๋ณด์ž„ ๋ฌธ์ œ ํ•ด๊ฒฐ
    • Wine ํ™˜๊ฒฝ์—์„œ ์นด์นด์˜คํ†ก ์‹คํ–‰ ์‹œ explorer.exe ๋œจ์ง€ ์•Š๊ฒŒ ํ•˜๋Š” ๋ฒ•
    • ์šฐ๋ถ„ํˆฌ Wine ์นด์นด์˜คํ†ก ์‚ฌ์ง„ ์ด๋ฏธ์ง€ ์Šคํฌ๋ฆฐ์ƒท ๋ถ™์—ฌ๋„ฃ๊ธฐ
    • Wine ์นด์นด์˜คํ†ก ์ด๋ชจ์ง€ ๊นจ์ง ๋ฌธ์ œ ํ•ด๊ฒฐ
    • Ubuntu ์œˆ๋„์šฐ ์• ๋‹ˆ๋ฉ”์ด์…˜ ๋„๊ธฐ
  • Wellness

    • ์ฐจ์ „์žํ”ผ (Psyllium Husk)
    • ์—‘์ŠคํŠธ๋ผ ๋ฒ„์ง„ ์˜ฌ๋ฆฌ๋ธŒ์œ  (Extra Virgin Olive Oil)
    • ์ž๊ฐ€๋น„๊ฐ•์„ธ์ฒ™ (Nasal Irrigation)
    • QCY HT08 (MeloBuds Pro Plus)
    • ์ฝ˜์„œํƒ€ (Concerta)
    • ์ธ๋ฐ๋†€ (Inderal)
    • ์„คํŠธ๋ž„๋ฆฐ (Sertraline)
    • ๋ฉœ๋ผํ† ๋‹Œ (Melatonin)
    • ์น˜๊ฒฝ๋ถ€ ๋งˆ๋ชจ์ฆ
    • ๋ฐ”๋ฒจ ์Šค์ฟผํŠธ (Barbell Squat)
  • Humanities

    • Nordvik, Russia
    • North Sentinel Island
    • ๋กฑ๊ณ ๋กฑ๊ณ (Rongorongo)
    • ๋ฐ”๋กœํฌ ์Œ์•… (Baroque Music)
  • Design

    • ๊ตฌ๊ธ€์˜ ์•„์ด์ฝ˜ ๋Œ€๊ฐœํŽธ โ€” 6๋…„ ๋งŒ์˜ ์‹ค์ˆ˜ ์ธ์ •
    • ์ œ๋Ÿด๋“œ ์  ํƒ€ โ€” ๋Ÿญ์…”๋ฆฌ ์Šคํฌ์ธ  ์›Œ์น˜์˜ ์ฐฝ์‹œ์ž
    • ๋ฐ”์šฐํ•˜์šฐ์Šค โ€” ํ˜„๋Œ€ ๋””์ž์ธ์˜ ์›์ 
  • Brands

    • NOMOS Glashรผtte
    • Frรฉdรฉrique Constant
    • KZ (Knowledge Zenith)
    • ์—์ŠคํŠธ๋ผ (AESTURA)
    • JINHAO (้‡‘่ฑช)
    • Herman Miller
    • ๋ฐ์Šค์ปค (DESKER)
    • ๋ฌด์‹ ์‚ฌ ์Šคํƒ ๋‹ค๋“œ (Musinsa Standard)
  • Finance

    • ํ˜„๋Œ€์นด๋“œ ZERO โ€” Edition2 vs Edition3 ๋น„๊ต
    • ์‹ ํ•œ์นด๋“œ ์ฒ˜์Œ
    • S&P 500 ETF ํˆฌ์ž ๊ฐ€์ด๋“œ
    • ํŒŒํ‚นํ†ต์žฅ vs CMA ํ†ต์žฅ
    • ๋ฒ„ํฌ์…” ํ•ด์„œ์›จ์ด (Berkshire Hathaway)
    • ๋น„ํŠธ์ฝ”์ธ(Bitcoin)
  • Products

    • ์˜ค๋””์˜ค ์ธํ„ฐํŽ˜์ด์Šค (Audio Interface)
    • ์ฟ ๋ฃจํ† ๊ฐ€ (KURUTOGA)
    • CX31993 DAC ๋™๊ธ€
    • ํด๋ Œ์ง• ๋ฐ€ํฌ (Cleansing Milk)
    • ํ”ผ์ ฏ ํ† ์ด (Fidget Toy)
    • ThinkPad
  • Programming Languages

    • 8.0. Statement Level Control Structures
    • 8. Subprogram
    • 9. Implementing Subprogram
    • 10.1. Abstract Data Types and Encapsulation Constructs
    • 10.2. Support for Object Oriented Programming
    • 11. Concurrency
    • 12. FPL (1)
    • 13. FPL (2)
    • 14. Exception Handling and Event Handling
    • Final Exam

5. Knowledge and Logic (2)

์ž‘์„ฑ 2026. 6. 12.ยท์ˆ˜์ • 2026. 6. 12.

๋ช…์ œ ๊ธฐํ˜ธ (Propositional Symbols)

  • ๋ช…์ œ ๊ธฐํ˜ธ (Propositional Symbols): P,Q,RP, Q, RP,Q,R ๋“ฑ, ๋ฌธ์žฅ์˜ ์ฐธ/๊ฑฐ์ง“ (truth values)์„ ๋‚˜ํƒ€๋‚ด๋Š” ๋ณ€์ˆ˜

๋…ผ๋ฆฌ์  ์—ฐ๊ฒฐ์‚ฌ (Logical Connectives) ๋ฐ ์ง„๋ฆฌํ‘œ (Truth Tables)

๋ถ€์ • (ยฌ, not):

PPPยฌP\neg PยฌP
truefalse
falsetrue

๋…ผ๋ฆฌ๊ณฑ (โˆง\landโˆง, and, Conjunction):

PPPQQQPโˆงQP \land QPโˆงQ
falsefalsefalse
falsetruefalse
truefalsefalse
truetruetrue

๋…ผ๋ฆฌํ•ฉ (โˆจ\lorโˆจ, or, disjunction):

PPPQQQPโˆจQP \lor QPโˆจQ
falsefalsefalse
falsetruetrue
truefalsetrue
truetruetrue

ํ•จ์˜ (โ‡’\Rightarrowโ‡’, implication): PPP๊ฐ€ ์ฐธ์ด๊ณ  QQQ๊ฐ€ ๊ฑฐ์ง“์ธ ๊ฒฝ์šฐ๋ฅผ ์ œ์™ธํ•˜๊ณ  ์ฐธ.

PPPQQQPโ‡’QP \Rightarrow QPโ‡’Q
falsefalsetrue
falsetruetrue
truefalsefalse
truetruetrue

์Œ์กฐ๊ฑด (โ‡”\Leftrightarrowโ‡”, biconditional): PPP์™€ QQQ์˜ ์ฐธ๊ฐ’์ด ๊ฐ™์„ ๋•Œ๋งŒ ์ฐธ.

PPPQQQPโ‡”QP \Leftrightarrow QPโ‡”Q
falsefalsetrue
falsetruefalse
truefalsefalse
truetruetrue

๋ช…์ œ ์ •๋ฆฌ ์ฆ๋ช… (Propositional Theorem Proving)

  • ์—”ํ…Œ์ผ๋จผํŠธ (entailment)๋ฅผ ๋ชจ๋ธ ๊ฒ€์‚ฌ (model checking, ์ง„๋ฆฌํ‘œ ์ž‘์„ฑ) ๋Œ€์‹  ์ •๋ฆฌ ์ฆ๋ช… (theorem proving)์„ ํ†ตํ•ด ์ˆ˜ํ–‰ ๊ฐ€๋Šฅ
    • ๋ชจ๋ธ์„ ์ฐธ์กฐํ•˜์ง€ ์•Š๊ณ , KB (Knowledge Base)์˜ ๋ฌธ์žฅ์— ์ถ”๋ก  ๊ทœ์น™ (rules of inference)์„ ์ง์ ‘ ์ ์šฉํ•˜์—ฌ ์›ํ•˜๋Š” ๋ฌธ์žฅ์˜ ์ฆ๋ช… (proof)์„ ๊ตฌ์„ฑ.

์ถ”๊ฐ€ ๊ฐœ๋… (Additional concepts)

  • ๋…ผ๋ฆฌ์  ๋™์น˜ (Logical equivalence, ฮฑโ‰กฮฒ\alpha \equiv \betaฮฑโ‰กฮฒ): ๋‘ ๋ฌธ์žฅ ฮฑ\alphaฮฑ์™€ ฮฒ\betaฮฒ๊ฐ€ ๋™์ผํ•œ ๋ชจ๋ธ ์ง‘ํ•ฉ์—์„œ ์ฐธ์ธ ๊ฒฝ์šฐ
    • ฮฑโ‰กฮฒ\alpha \equiv \betaฮฑโ‰กฮฒ๋Š” ฮฑโŠจฮฒ\alpha \vDash \betaฮฑโŠจฮฒ์™€ ฮฒโŠจฮฑ\beta \vDash \alphaฮฒโŠจฮฑ์ผ ๋•Œ๋งŒ ์„ฑ๋ฆฝ.
  • ํƒ€๋‹น์„ฑ (Validitiy): ๋ชจ๋“  ๋ชจ๋ธ์—์„œ ์ฐธ์ธ ๋ฌธ์žฅ (tautology๋ผ๊ณ ๋„ ์•Œ๋ ค์ง)
  • ์—ฐ์—ญ ์ •๋ฆฌ (Deduction theorem): ์ž„์˜์˜ ๋ฌธ์žฅ ฮฑ\alphaฮฑ์™€ ฮฒ\betaฮฒ์— ๋Œ€ํ•ด, ฮฑโŠจฮฒ\alpha \vDash \betaฮฑโŠจฮฒ๋Š” (ฮฑโ‡’ฮฒ)(\alpha \Rightarrow \beta)(ฮฑโ‡’ฮฒ)๊ฐ€ ํƒ€๋‹นํ•œ ๊ฒƒ๊ณผ ๋™์น˜
    • (ฮฑโ‡’ฮฒ)(\alpha \Rightarrow \beta)(ฮฑโ‡’ฮฒ)๊ฐ€ ๋ชจ๋“  ๋ชจ๋ธ์—์„œ ์ฐธ์ธ์ง€ ํ™•์ธํ•˜์—ฌ ฮฑโŠจฮฒ\alpha \vDash \betaฮฑโŠจฮฒ๋ฅผ ๊ฒฐ์ • ๊ฐ€๋Šฅ
  • ๋งŒ์กฑ ๊ฐ€๋Šฅ์„ฑ (Satisfiability): ์ผ๋ถ€ ๋ชจ๋ธ์—์„œ ์ฐธ์ธ (satisfied by) ๋ฌธ์žฅ
    • ฮฑ\alphaฮฑ๋Š” ยฌฮฑ\neg \alphaยฌฮฑ๊ฐ€ ๋งŒ์กฑ ๋ถˆ๊ฐ€๋Šฅ (unsatisfiable)ํ•  ๋•Œ๋งŒ ํƒ€๋‹น
    • ฮฑโŠจฮฒ\alpha \vDash \betaฮฑโŠจฮฒ๋Š” (ฮฑโˆงยฌฮฒ)(\alpha \land \neg \beta)(ฮฑโˆงยฌฮฒ)๊ฐ€ ๋งŒ์กฑ ๋ถˆ๊ฐ€๋Šฅํ•  ๋•Œ๋งŒ ์„ฑ๋ฆฝ (๊ท€๋ฅ˜๋ฒ• (proof by contradiction))

๋…ผ๋ฆฌ์  ๋™์น˜ (Logical Equivalences)

  • ๋…ผ๋ฆฌ๊ณฑ์˜ ๊ตํ™˜ ๋ฒ•์น™ (commutativity of โˆง\landโˆง):

(ฮฑโˆงฮฒ)โ‰ก(ฮฒโˆงฮฑ)\begin{array}{l} (\alpha \land \beta) \equiv (\beta \land \alpha) \end{array} (ฮฑโˆงฮฒ)โ‰ก(ฮฒโˆงฮฑ)โ€‹

  • ๋…ผ๋ฆฌํ•ฉ์˜ ๊ตํ™˜ ๋ฒ•์น™ (commutativity of โˆจ\lorโˆจ):

(ฮฑโˆจฮฒ)โ‰ก(ฮฒโˆจฮฑ)\begin{array}{l} (\alpha \lor \beta) \equiv (\beta \lor \alpha) \end{array} (ฮฑโˆจฮฒ)โ‰ก(ฮฒโˆจฮฑ)โ€‹

  • ๋…ผ๋ฆฌ๊ณฑ์˜ ๊ฒฐํ•ฉ ๋ฒ•์น™ (associativity of โˆง\landโˆง):

((ฮฑโˆงฮฒ)โˆงฮณ)โ‰ก(ฮฑโˆง(ฮฒโˆงฮณ))\begin{array}{l} ((\alpha \land \beta) \land \gamma) \equiv (\alpha \land (\beta \land \gamma)) \end{array} ((ฮฑโˆงฮฒ)โˆงฮณ)โ‰ก(ฮฑโˆง(ฮฒโˆงฮณ))โ€‹

  • ๋…ผ๋ฆฌํ•ฉ์˜ ๊ฒฐํ•ฉ ๋ฒ•์น™ (associativity of โˆจ\lorโˆจ):

((ฮฑโˆจฮฒ)โˆจฮณ)โ‰ก(ฮฑโˆจ(ฮฒโˆจฮณ))\begin{array}{l} ((\alpha \lor \beta) \lor \gamma) \equiv (\alpha \lor (\beta \lor \gamma)) \end{array} ((ฮฑโˆจฮฒ)โˆจฮณ)โ‰ก(ฮฑโˆจ(ฮฒโˆจฮณ))โ€‹

  • ์ด์ค‘ ๋ถ€์ • ์ œ๊ฑฐ (double-negation elimination):

ยฌ(ยฌฮฑ)โ‰กฮฑ\begin{array}{l} \neg(\neg \alpha) \equiv \alpha \end{array} ยฌ(ยฌฮฑ)โ‰กฮฑโ€‹

  • ๋Œ€์šฐ (contraposition):

(ฮฑโ‡’ฮฒ)โ‰ก(ยฌฮฒโ‡’ยฌฮฑ)\begin{array}{l} (\alpha \Rightarrow \beta) \equiv (\neg \beta \Rightarrow \neg \alpha) \end{array} (ฮฑโ‡’ฮฒ)โ‰ก(ยฌฮฒโ‡’ยฌฮฑ)โ€‹

  • ํ•จ์˜ ์ œ๊ฑฐ (implication elimination):

(ฮฑโ‡’ฮฒ)โ‰ก(ยฌฮฑโˆจฮฒ)\begin{array}{l} (\alpha \Rightarrow \beta) \equiv (\neg \alpha \lor \beta) \end{array} (ฮฑโ‡’ฮฒ)โ‰ก(ยฌฮฑโˆจฮฒ)โ€‹

  • ์Œ์กฐ๊ฑด ์ œ๊ฑฐ (biconditional elimination):

(ฮฑโ‡”ฮฒ)โ‰ก((ฮฑโ‡’ฮฒ)โˆง(ฮฒโ‡’ฮฑ))\begin{array}{l} (\alpha \Leftrightarrow \beta) \equiv ((\alpha \Rightarrow \beta) \land (\beta \Rightarrow \alpha)) \end{array} (ฮฑโ‡”ฮฒ)โ‰ก((ฮฑโ‡’ฮฒ)โˆง(ฮฒโ‡’ฮฑ))โ€‹

  • De morgan's ๋ฒ•์น™ (De Morgan):

ยฌ(ฮฑโˆงฮฒ)โ‰ก(ยฌฮฑโˆจยฌฮฒ)ยฌ(ฮฑโˆจฮฒ)โ‰ก(ยฌฮฑโˆงยฌฮฒ)\begin{array}{l} \neg(\alpha \land \beta) \equiv (\neg \alpha \lor \neg \beta) \\ \neg(\alpha \lor \beta) \equiv (\neg \alpha \land \neg \beta) \end{array} ยฌ(ฮฑโˆงฮฒ)โ‰ก(ยฌฮฑโˆจยฌฮฒ)ยฌ(ฮฑโˆจฮฒ)โ‰ก(ยฌฮฑโˆงยฌฮฒ)โ€‹

  • โˆง\landโˆง์— ๋Œ€ํ•œ โˆจ\lorโˆจ์˜ ๋ถ„๋ฐฐ ๋ฒ•์น™ (distributivity of โˆง\landโˆง over โˆจ\lorโˆจ):

(ฮฑโˆง(ฮฒโˆจฮณ))โ‰ก((ฮฑโˆงฮฒ)โˆจ(ฮฑโˆงฮณ))\begin{array}{l} (\alpha \land (\beta \lor \gamma)) \equiv ((\alpha \land \beta) \lor (\alpha \land \gamma)) \end{array} (ฮฑโˆง(ฮฒโˆจฮณ))โ‰ก((ฮฑโˆงฮฒ)โˆจ(ฮฑโˆงฮณ))โ€‹

  • โˆจ\lorโˆจ์— ๋Œ€ํ•œ โˆง\landโˆง์˜ ๋ถ„๋ฐฐ ๋ฒ•์น™ (distributivity of โˆจ\lorโˆจ over โˆง\landโˆง):

(ฮฑโˆจ(ฮฒโˆงฮณ))โ‰ก((ฮฑโˆจฮฒ)โˆง(ฮฑโˆจฮณ))\begin{array}{l} (\alpha \lor (\beta \land \gamma)) \equiv ((\alpha \lor \beta) \land (\alpha \lor \gamma)) \end{array} (ฮฑโˆจ(ฮฒโˆงฮณ))โ‰ก((ฮฑโˆจฮฒ)โˆง(ฮฑโˆจฮณ))โ€‹

์ถ”๋ก ๊ณผ ์ฆ๋ช… (Inference and Proofs)

  • ์ถ”๋ก  ๊ทœ์น™ (inference rules): ์›ํ•˜๋Š” ๋ชฉํ‘œ๋กœ ์ด์–ด์ง€๋Š” ๊ฒฐ๋ก ์˜ ์‚ฌ์Šฌ (chain of conclusions)์ธ ์ฆ๋ช… (proof)์„ ๋„์ถœํ•˜๋Š” ๋ฐ ์ ์šฉ ๊ฐ€๋Šฅ
  • ๋ชจ๋“  ๋…ผ๋ฆฌ์  ๋™์น˜๋Š” ์ถ”๋ก  ๊ทœ์น™์œผ๋กœ ์‚ฌ์šฉ ๊ฐ€๋Šฅ

Modus Ponens (๊ธ์ • ๋…ผ๋ฒ•)

  • ์ •์˜: ฮฑโ‡’ฮฒ\alpha \Rightarrow \betaฮฑโ‡’ฮฒ ํ˜•ํƒœ์˜ ๋ฌธ์žฅ๊ณผ ฮฑ\alphaฮฑ๊ฐ€ ์ฃผ์–ด์ง€๋ฉด, ฮฒ\betaฮฒ๋ฅผ ์ถ”๋ก  ๊ฐ€๋Šฅ

ฮฑโ‡’ฮฒ,ฮฑฮฒ\frac{\alpha \Rightarrow \beta, \quad \alpha}{\beta} ฮฒฮฑโ‡’ฮฒ,ฮฑโ€‹

  • ์˜ˆ: WumpusAheadโˆงWumpusAliveโ‡’Shoot\text{WumpusAhead} \land \text{WumpusAlive} \Rightarrow \text{Shoot}WumpusAheadโˆงWumpusAliveโ‡’Shoot์™€ WumpusAheadโˆงWumpusAlive\text{WumpusAhead} \land \text{WumpusAlive}WumpusAheadโˆงWumpusAlive๊ฐ€ ์ฃผ์–ด์ง€๋ฉด, Shoot\text{Shoot}Shoot๋ฅผ ์ถ”๋ก  ๊ฐ€๋Šฅ

And-Elimination (๋…ผ๋ฆฌ๊ณฑ ์ œ๊ฑฐ, Simplification)

  • ์ •์˜: ๋…ผ๋ฆฌ๊ณฑ (conjunction)์œผ๋กœ๋ถ€ํ„ฐ, ๊ทธ ๋…ผ๋ฆฌ๊ณฑ์˜ ๊ตฌ์„ฑ ์š”์†Œ ์ค‘ ์–ด๋А ํ•˜๋‚˜๋ฅผ ์ถ”๋ก  ๊ฐ€๋Šฅ

ฮฑโˆงฮฒฮฑ\frac{\alpha \land \beta}{\alpha} ฮฑฮฑโˆงฮฒโ€‹

  • ์˜ˆ: WumpusAheadโˆงWumpusAlive\text{WumpusAhead} \land \text{WumpusAlive}WumpusAheadโˆงWumpusAlive๋กœ๋ถ€ํ„ฐ, WumpusAlive\text{WumpusAlive}WumpusAlive๋ฅผ ์ถ”๋ก  ๊ฐ€๋Šฅ

์™ํผ์Šค ์„ธ๊ณ„์— ์ถ”๋ก  ๊ทœ์น™ ์ ์šฉ

  • KB(R1R_1R1โ€‹์—์„œ R5R_5R5โ€‹)์—์„œ ยฌP1,2\neg P_{1,2}ยฌP1,2โ€‹๋ฅผ ์ฆ๋ช…ํ•˜๋Š” ๊ณผ์ •.
    • R2:B1,1โ‡”P1,2โˆจP2,1R_2: B_{1,1} \Leftrightarrow P_{1,2} \lor P_{2,1}R2โ€‹:B1,1โ€‹โ‡”P1,2โ€‹โˆจP2,1โ€‹
    • R4:ยฌB1,1R_4: \neg B_{1,1}R4โ€‹:ยฌB1,1โ€‹
  • ์ฆ๋ช…:
    1. R2R_2R2โ€‹์— ์Œ์กฐ๊ฑด ์ œ๊ฑฐ (biconditional elimination) ์ ์šฉ: R6:P1,2โˆจP2,1โ‡’B1,1R_6: P_{1,2} \lor P_{2,1} \Rightarrow B_{1,1}R6โ€‹:P1,2โ€‹โˆจP2,1โ€‹โ‡’B1,1โ€‹
    2. R6R_6R6โ€‹์˜ ๋Œ€์šฐ (contrapositives) ๋…ผ๋ฆฌ์  ๋™์น˜ ์ ์šฉ: R7:ยฌB1,1โ‡’ยฌ(P1,2โˆจP2,1)R_7: \neg B_{1,1} \Rightarrow \neg (P_{1,2} \lor P_{2,1})R7โ€‹:ยฌB1,1โ€‹โ‡’ยฌ(P1,2โ€‹โˆจP2,1โ€‹)
    3. R4(ยฌB1,1)R_4 (\neg B_{1,1})R4โ€‹(ยฌB1,1โ€‹)์™€ R7R_7R7โ€‹์— Modus Ponens ์ ์šฉ: R8:ยฌ(P1,2โˆจP2,1)R_8: \neg (P_{1,2} \lor P_{2,1})R8โ€‹:ยฌ(P1,2โ€‹โˆจP2,1โ€‹)
    4. R8R_8R8โ€‹์— De morgan's์˜ ๋ฒ•์น™ (De Morganโ€™s rule) ์ ์šฉ: R9:ยฌP1,2โˆงยฌP2,1R_9: \neg P_{1,2} \land \neg P_{2,1}R9โ€‹:ยฌP1,2โ€‹โˆงยฌP2,1โ€‹.
      • ์ฆ‰, [1, 2]์™€ [2, 1] ๋ชจ๋‘ ๊ตฌ๋ฉ์ด๊ฐ€ ์—†์Œ.
  • ์ถ”๋ก ์„ ํ†ตํ•œ ์ฆ๋ช…์€ ๊ด€๋ จ ์—†๋Š” ๋ช…์ œ (irrelevant propositions)๋ฅผ ๋ฌด์‹œํ•  ์ˆ˜ ์žˆ์œผ๋ฏ€๋กœ (์˜ˆ: B2,1,P1,1B_{2,1}, P_{1,1}B2,1โ€‹,P1,1โ€‹ ๋“ฑ), ์ง„๋ฆฌํ‘œ ์ž‘์„ฑ์ด๋‚˜ ๋ชจ๋ธ ๊ฒ€์‚ฌ๋ณด๋‹ค ๋” ํšจ์œจ์ ์ผ ์ˆ˜ ์žˆ์Œ.

ํ•ด์ƒ๋„๋ฅผ ํ†ตํ•œ ์ฆ๋ช… (Proof by Resolution)

  • ๋‹จ์œ„ ํ•ด์ƒ๋„ ์ถ”๋ก  ๊ทœ์น™ (Unit resolution inference rule):

    l1โˆจโ‹ฏโˆจlk,ml1โˆจโ‹ฏโˆจljโˆ’1โˆจlj+1โˆจโ‹ฏโˆจlk\frac{l_1 \lor \dots \lor l_k, \quad m}{l_1 \lor \dots \lor l_{j-1} \lor l_{j+1} \lor \dots \lor l_k} l1โ€‹โˆจโ‹ฏโˆจljโˆ’1โ€‹โˆจlj+1โ€‹โˆจโ‹ฏโˆจlkโ€‹l1โ€‹โˆจโ‹ฏโˆจlkโ€‹,mโ€‹

    • lll์€ ๋ฆฌํ„ฐ๋Ÿด (literal, ๋ช…์ œ ๋ณ€์ˆ˜ ๋˜๋Š” ๊ทธ ๋ถ€์ •), ljl_jljโ€‹์™€ mmm์€ ์ƒ๋ณด์  ๋ฆฌํ„ฐ๋Ÿด (complementary literals)
    • ์ ˆ (clause, ๋ฆฌํ„ฐ๋Ÿด๋“ค์˜ ๋…ผ๋ฆฌํ•ฉ)๊ณผ ๋ฆฌํ„ฐ๋Ÿด์„ ๋ฐ›์•„ ์ƒˆ๋กœ์šด ์ ˆ์„ ์ƒ์„ฑ.
  • ์™„์ „ ํ•ด์ƒ๋„ ๊ทœ์น™ (Full resolution rule):

    l1โˆจโ‹ฏโˆจlk,m1โˆจโ‹ฏโˆจmn(l1โˆจโ‹ฏโˆจljโˆ’1โˆจlj+1โˆจโ‹ฏโˆจlk)โˆจ(m1โˆจโ‹ฏโˆจmiโˆ’1โˆจmi+1โˆจโ‹ฏโˆจmn)\frac{l_1 \lor \dots \lor l_k, \quad m_1 \lor \dots \lor m_n}{(l_1 \lor \dots \lor l_{j-1} \lor l_{j+1} \lor \dots \lor l_k) \lor (m_1 \lor \dots \lor m_{i-1} \lor m_{i+1} \lor \dots \lor m_n)} (l1โ€‹โˆจโ‹ฏโˆจljโˆ’1โ€‹โˆจlj+1โ€‹โˆจโ‹ฏโˆจlkโ€‹)โˆจ(m1โ€‹โˆจโ‹ฏโˆจmiโˆ’1โ€‹โˆจmi+1โ€‹โˆจโ‹ฏโˆจmnโ€‹)l1โ€‹โˆจโ‹ฏโˆจlkโ€‹,m1โ€‹โˆจโ‹ฏโˆจmnโ€‹โ€‹

    • ljl_jljโ€‹์™€ mim_imiโ€‹๊ฐ€ ์ƒ๋ณด์  ๋ฆฌํ„ฐ๋Ÿด.

์—ฐ์–ธ ์ •๊ทœํ˜• (Conjunctive Normal Form, CNF)

  • ํ•ด์ƒ๋„ ๊ทœ์น™์€ ์ ˆ (clauses)์—๋งŒ ์ ์šฉ.
    • ์ ˆ: ๋ฆฌํ„ฐ๋Ÿด๋“ค์˜ ๋…ผ๋ฆฌํ•ฉ (disjunction of literals)
  • ๋ชจ๋“  ๋ช…์ œ ๋…ผ๋ฆฌ ๋ฌธ์žฅ์€ ์ ˆ๋“ค์˜ ๋…ผ๋ฆฌ๊ณฑ (conjunction of clauses)๊ณผ ๋…ผ๋ฆฌ์ ์œผ๋กœ ๋™์น˜
    • ์ ˆ๋“ค์˜ ๋…ผ๋ฆฌ๊ณฑ์œผ๋กœ ํ‘œํ˜„๋œ ๋ฌธ์žฅ์„ ์—ฐ์–ธ ์ •๊ทœํ˜• (CNF)์ด๋ผ๊ณ  ํ•จ.
  • CNF๋กœ ๋ณ€ํ™˜ (Converting to CNF):
    1. ์Œ์กฐ๊ฑด (โ‡”\Leftrightarrowโ‡”) ์ œ๊ฑฐ
    2. ํ•จ์˜ (โ‡’\Rightarrowโ‡’) ์ œ๊ฑฐ
    3. De morgan's ๋ฒ•์น™๊ณผ ์ด์ค‘ ๋ถ€์ • (double-negation)์„ ๋ฐ˜๋ณต ์ ์šฉํ•˜์—ฌ ยฌ\negยฌ๋ฅผ ๋ฆฌํ„ฐ๋Ÿด ์•ˆ์œผ๋กœ ์ด๋™.
    4. ๋ถ„๋ฐฐ ๋ฒ•์น™ (distributive law)์„ ์‚ฌ์šฉํ•˜์—ฌ ๋…ผ๋ฆฌ๊ณฑ-๋…ผ๋ฆฌํ•ฉ (disjunctions of conjunctions)์„ ์ ˆ๋“ค์˜ ๋…ผ๋ฆฌ๊ณฑ์œผ๋กœ ๋ณ€ํ™˜.

ํ•ด์ƒ๋„ ์•Œ๊ณ ๋ฆฌ์ฆ˜ (Resolution Algorithm)

  • ํ•ด์ƒ๋„ ๊ธฐ๋ฐ˜ ์ถ”๋ก  ์ ˆ์ฐจ๋Š” ๊ท€๋ฅ˜๋ฒ• (proof by contradiction) ์›๋ฆฌ๋ฅผ ์‚ฌ์šฉ.
    • KBโŠจฮฑKB \vDash \alphaKBโŠจฮฑ๋ฅผ ๋ณด์ด๊ธฐ ์œ„ํ•ด, KBโˆงยฌฮฑKB \land \neg \alphaKBโˆงยฌฮฑ๊ฐ€ ๋งŒ์กฑ ๋ถˆ๊ฐ€๋Šฅํ•จ์„ ๋ณด์ž„.
  • ์•Œ๊ณ ๋ฆฌ์ฆ˜ ์ˆœ์„œ:
    1. KBโˆงยฌฮฑKB \land \neg \alphaKBโˆงยฌฮฑ๋ฅผ CNF๋กœ ๋ณ€ํ™˜.
    2. ๊ฒฐ๊ณผ๋กœ ์–ป์€ ์ ˆ๋“ค์— ํ•ด์ƒ๋„ ๊ทœ์น™์„ ๋ฐ˜๋ณต ์ ์šฉ.
    3. ํ•ด์ƒ๋„๋กœ ์ƒ์„ฑ๋œ ์ ˆ์€ KB์— ์ถ”๊ฐ€ (KB์— ์—†๋Š” ๊ฒฝ์šฐ)
    4. ๋‹ค์Œ ์ค‘ ํ•˜๋‚˜๊ฐ€ ๋ฐœ์ƒํ•  ๋•Œ๊นŒ์ง€ ๊ณ„์†:
      • ์ถ”๊ฐ€ํ•  ์ˆ˜ ์žˆ๋Š” ์ƒˆ๋กœ์šด ์ ˆ์ด ์—†๋Š” ๊ฒฝ์šฐ: KB๊ฐ€ ฮฑ\alphaฮฑ๋ฅผ ์ˆ˜๋ฐ˜ํ•˜์ง€ ์•Š์Œ.
      • ๋‘ ์ ˆ์ด ํ•ด์ƒ๋˜์–ด ๊ณต์ง‘ํ•ฉ ์ ˆ (empty clause, โ–ก\squareโ–ก)์„ ์ƒ์„ฑํ•˜๋Š” ๊ฒฝ์šฐ: KB๊ฐ€ ฮฑ\alphaฮฑ๋ฅผ ์ˆ˜๋ฐ˜ํ•จ.
        • ๊ณต์ง‘ํ•ฉ ์ ˆ์€ ๊ฑฐ์ง“ (False)๊ณผ ๋™์น˜ ๋ชจ์ˆœ๋˜๋Š” ๋‘ ๋‹จ์œ„ ์ ˆ (์˜ˆ: PPP์™€ ยฌP\neg PยฌP)์ด ํ•ด์ƒ๋  ๋•Œ๋งŒ ๋ฐœ์ƒ.

1์ฐจ ๋…ผ๋ฆฌ (First-Order Logic, FOL)

1์ฐจ ๋…ผ๋ฆฌ์˜ ๋ชจ๋ธ (Models for the First-Order Logic)

  • ๋ช…์ œ ๋…ผ๋ฆฌ์˜ ๋ชจ๋ธ: ๋ช…์ œ ๊ธฐํ˜ธ์™€ ๋ฏธ๋ฆฌ ์ •์˜๋œ ์ฐธ๊ฐ’์„ ์—ฐ๊ฒฐ.
  • 1์ฐจ ๋…ผ๋ฆฌ์˜ ๋ชจ๋ธ: ๊ฐ์ฒด (objects)๋ฅผ ํฌํ•จ.
    • ๋ชจ๋ธ์˜ ์˜์—ญ (domain): ๋ชจ๋ธ์ด ํฌํ•จํ•˜๋Š” ๊ฐ์ฒด (domain elements) ์ง‘ํ•ฉ.
  • ๊ด€๊ณ„ (relation): ๊ด€๋ จ ์žˆ๋Š” ๊ฐ์ฒด๋“ค์˜ ํŠœํ”Œ (tuples) ์ง‘ํ•ฉ.
  • ํ•จ์ˆ˜ (functions): ํŠน์ • ์ข…๋ฅ˜์˜ ๊ด€๊ณ„. ๋‹จ์ผ ์š”์†Œ ํŠœํ”Œ์—์„œ ๊ฐ์ฒด๋กœ์˜ ๋งคํ•‘.

1์ฐจ ๋…ผ๋ฆฌ์˜ ๊ตฌ๋ฌธ (Syntax of First-Order Logic)

  • ๊ธฐ๋ณธ ๊ตฌ๋ฌธ ์š”์†Œ: ๊ฐ์ฒด, ๊ด€๊ณ„, ํ•จ์ˆ˜๋ฅผ ๋‚˜ํƒ€๋‚ด๋Š” ๊ธฐํ˜ธ.
    • ์ƒ์ˆ˜ ๊ธฐํ˜ธ (Constant symbols): ๊ฐ์ฒด๋ฅผ ๋‚˜ํƒ€๋ƒ„. ์˜ˆ: Richard\text{Richard}Richard, John\text{John}John.
    • ์ˆ ์–ด ๊ธฐํ˜ธ (Predicate symbols): ๊ด€๊ณ„๋ฅผ ๋‚˜ํƒ€๋ƒ„. ์˜ˆ: Brother\text{Brother}Brother, OnHead\text{OnHead}OnHead, Person\text{Person}Person, King\text{King}King.
    • ํ•จ์ˆ˜ ๊ธฐํ˜ธ (Function symbols): ํ•จ์ˆ˜๋ฅผ ๋‚˜ํƒ€๋ƒ„. ์˜ˆ: LeftLeg\text{LeftLeg}LeftLeg.
  • ํ•ด์„ (interpretation): ๊ฐ ๋ชจ๋ธ์€ ์ƒ์ˆ˜, ์ˆ ์–ด, ํ•จ์ˆ˜ ๊ธฐํ˜ธ๊ฐ€ ์ •ํ™•ํžˆ ์–ด๋–ค ๊ฐ์ฒด, ๊ด€๊ณ„, ํ•จ์ˆ˜๋ฅผ ์ฐธ์กฐํ•˜๋Š”์ง€ ์ง€์ •.

์›์ž ๋ฐ ๋ณตํ•ฉ ๋ฌธ์žฅ (Atomic and Complex Sentences)

  • ์›์ž ๋ฌธ์žฅ (Atomic sentence): ์ˆ ์–ด ๊ธฐํ˜ธ์™€ ๊ด„ํ˜ธ๋กœ ๋ฌถ์ธ ํ•ญ (terms) ๋ชฉ๋ก์œผ๋กœ ๊ตฌ์„ฑ.
    • ์˜ˆ: Brother(Richard,John)\text{Brother}(\text{Richard}, \text{John})Brother(Richard,John).
    • ๋ณตํ•ฉ ํ•ญ (complex terms)์„ ์ธ์ˆ˜๋กœ ๊ฐ€์งˆ ์ˆ˜ ์žˆ์Œ. ์˜ˆ: Married(Father(Richard),ย Mother(John))\text{Married}(Father(\text{Richard}),~ \text{Mother}(\text{John}))Married(Father(Richard),ย Mother(John)).
    • ์›์ž ๋ฌธ์žฅ: ์ˆ ์–ด ๊ธฐํ˜ธ๊ฐ€ ๋‚˜ํƒ€๋‚ด๋Š” ๊ด€๊ณ„๊ฐ€ ์ธ์ˆ˜๊ฐ€ ๋‚˜ํƒ€๋‚ด๋Š” ๊ฐ์ฒด๋“ค ์‚ฌ์ด์— ์„ฑ๋ฆฝํ•  ๋•Œ ์ฐธ.
  • ๋ณตํ•ฉ ๋ฌธ์žฅ (Complex sentences): ๋ช…์ œ ๋…ผ๋ฆฌ์™€ ๋™์ผํ•œ ๊ตฌ๋ฌธ๊ณผ ์˜๋ฏธ๋ก ์œผ๋กœ ๋…ผ๋ฆฌ์  ์—ฐ๊ฒฐ์‚ฌ (ยฌ,โˆง,โˆจ,โ‡’\neg, \land, \lor, \Rightarrowยฌ,โˆง,โˆจ,โ‡’)๋ฅผ ์‚ฌ์šฉํ•˜์—ฌ ๊ตฌ์„ฑ.

์ „์นญ ํ•œ์ • ๊ธฐํ˜ธ (Universal Quantifiers, โˆ€\forallโˆ€)

  • ์ „์นญ ํ•œ์ • (Universal quantification, โˆ€\forallโˆ€): ๋ชจ๋“  ๊ฐ์ฒด์— ๋Œ€ํ•œ ์ผ๋ฐ˜ ๊ทœ์น™ ํ‘œํ˜„.
    • ์˜ˆ: โˆ€xโ€‰King(x)โ‡’Person(x)\forall x \, \text{King}(x) \Rightarrow \text{Person}(x)โˆ€xKing(x)โ‡’Person(x) ("๋ชจ๋“  xxx์— ๋Œ€ํ•ด, xxx๊ฐ€ ์™•์ด๋ฉด xxx๋Š” ์‚ฌ๋žŒ์ด๋‹ค.")
    • ๋ณ€์ˆ˜ (variable): xxx๋Š” ๋ณ€์ˆ˜ ํ•ญ (term) ์ž์ฒด์ด๋ฉฐ ํ•จ์ˆ˜์˜ ์ธ์ˆ˜๋กœ ์‚ฌ์šฉ ๊ฐ€๋Šฅ ์˜ˆ: LeftLeg(x)\text{LeftLeg}(x)LeftLeg(x).
    • โˆ€xโ€‰P\forall x \, Pโˆ€xP: PPP๋Š” ๋ชจ๋“  ๊ฐ์ฒด xxx์— ๋Œ€ํ•ด ์ฐธ.

์กด์žฌ ํ•œ์ • ๊ธฐํ˜ธ ๋ฐ ์ค‘์ฒฉ ํ•œ์ • ๊ธฐํ˜ธ (Existential and Nested Quantifiers)

  • ์กด์žฌ ํ•œ์ • (Existential quantification, โˆƒ\existsโˆƒ): ๊ฐ์ฒด๋ฅผ ๋ช…๋ช…ํ•˜์ง€ ์•Š๊ณ  ์ผ๋ถ€ ๊ฐ์ฒด์— ๋Œ€ํ•œ ์ง„์ˆ .
    • ์˜ˆ: โˆƒxโ€‰Crown(x)โˆงOnHead(x,ย John)\exists x \, \text{Crown}(x) \land \text{OnHead}(x,~\text{John})โˆƒxCrown(x)โˆงOnHead(x,ย John) ("John์˜ ๋จธ๋ฆฌ ์œ„์— ์™•๊ด€์ด ์žˆ๋Š” xxx๊ฐ€ ์กด์žฌํ•œ๋‹ค.")
    • โˆƒx\exists xโˆƒx: "๋‹ค์Œ๊ณผ ๊ฐ™์€ xxx๊ฐ€ ์กด์žฌํ•œ๋‹ค..." ๋˜๋Š” "์ผ๋ถ€ xxx์— ๋Œ€ํ•ด...".
    • โˆƒxโ€‰P\exists x \, PโˆƒxP: PPP๋Š” ์ ์–ด๋„ ํ•˜๋‚˜์˜ ๊ฐ์ฒด xxx์— ๋Œ€ํ•ด ์ฐธ.
  • ์ค‘์ฒฉ ํ•œ์ • ๊ธฐํ˜ธ (Nested quantifiers): ์—ฌ๋Ÿฌ ํ•œ์ • ๊ธฐํ˜ธ๋ฅผ ์‚ฌ์šฉํ•˜์—ฌ ๋ณต์žกํ•œ ๋ฌธ์žฅ ํ‘œํ˜„.
    • ํ•œ์ •์˜ ์ˆœ์„œ๊ฐ€ ์ค‘์š”.
    • ์˜ˆ: โˆ€xโˆƒyโ€‰Loves(x,ย y)\forall x \exists y \, \text{Loves}(x,~ y)โˆ€xโˆƒyLoves(x,ย y) (๋ชจ๋“  ์‚ฌ๋žŒ์€ ๋ˆ„๊ตฐ๊ฐ€๋ฅผ ์‚ฌ๋ž‘ํ•œ๋‹ค.)
    • ์˜ˆ: โˆƒyโˆ€xโ€‰Loves(x,ย y)\exists y \forall x \, \text{Loves}(x,~ y)โˆƒyโˆ€xLoves(x,ย y) (๋ชจ๋‘๊ฐ€ ์‚ฌ๋ž‘ํ•˜๋Š” ๋ˆ„๊ตฐ๊ฐ€๊ฐ€ ์žˆ๋‹ค.)

1์ฐจ ๋…ผ๋ฆฌ๋ฅผ ์‚ฌ์šฉํ•œ ์™ํผ์Šค ์„ธ๊ณ„ (The Wumpus World with First-Order Logic)

  • ์ง€๊ฐ์˜ ํ‘œํ˜„: ์ง€๊ฐ ๋ฒกํ„ฐ์™€ ๋ฐœ์ƒ ์‹œ์ ์„ ํฌํ•จ.
    • ์˜ˆ: Percept(โŸจStench,Breeze,Glitter,None,NoneโŸฉ,5)\text{Percept}(\langle \text{Stench}, \text{Breeze}, \text{Glitter}, \text{None}, \text{None} \rangle, 5)Percept(โŸจStench,Breeze,Glitter,None,NoneโŸฉ,5).
  • ์ง€๊ฐ์œผ๋กœ๋ถ€ํ„ฐ ์‚ฌ์‹ค ๋„์ถœ:
    • โˆ€t,s,g,w,cโ€‰Percept(โŸจs,Breeze,g,w,cโŸฉ,t)โ‡’Breeze(t)\forall t, s, g, w, c \, \text{Percept}(\langle s, \text{Breeze}, g, w, c \rangle, t) \Rightarrow \text{Breeze}(t)โˆ€t,s,g,w,cPercept(โŸจs,Breeze,g,w,cโŸฉ,t)โ‡’Breeze(t)
  • ์ธ์ ‘์„ฑ (Adjacency) ์ •์˜:
    • โˆ€x,y,a,bโ€‰Adjacent(x,y,a,b)โ‡”(x=aโˆง(y=bโˆ’1โˆจy=b+1))โˆจ(y=bโˆง(x=aโˆ’1โˆจx=a+1))\forall x, y, a, b \, \text{Adjacent}(x, y, a, b) \Leftrightarrow (x=a \land (y=b-1 \lor y=b+1)) \lor (y=b \land (x=a-1 \lor x=a+1))โˆ€x,y,a,bAdjacent(x,y,a,b)โ‡”(x=aโˆง(y=bโˆ’1โˆจy=b+1))โˆจ(y=bโˆง(x=aโˆ’1โˆจx=a+1))
  • ์ผ๋ฐ˜ ๊ทœ์น™ (General rules):
    • โˆ€s,tโ€‰At(Agent,s,t)โˆงBreeze(t)โ‡’Breezy(s)\forall s, t \, At(\text{Agent}, s, t) \land \text{Breeze}(t) \Rightarrow \text{Breezy}(s)โˆ€s,tAt(Agent,s,t)โˆงBreeze(t)โ‡’Breezy(s) (์—์ด์ „ํŠธ๊ฐ€ ์–ด๋–ค ์นธ sss์— ์žˆ๊ณ  ๋ฐ”๋žŒ์„ ์ธ์ง€ํ•˜๋ฉด, ๊ทธ ์นธ sss๋Š” ์‚ฐ๋“ค๋ฐ”๋žŒ์ด ์žˆ์Œ.)
    • โˆ€sโ€‰Breezy(s)โ‡”โˆƒrโ€‰Adjacent(r,s)โˆงPit(r)\forall s \, \text{Breezy}(s) \Leftrightarrow \exists r \, \text{Adjacent}(r, s) \land \text{Pit}(r)โˆ€sBreezy(s)โ‡”โˆƒrAdjacent(r,s)โˆงPit(r) (์นธ sss๊ฐ€ ์‚ฐ๋“ค๋ฐ”๋žŒ์ด ์žˆ๋Š” ๊ฒƒ์€ ์ด์›ƒ ์นธ rrr์— ๊ตฌ๋ฉ์ด๊ฐ€ ์žˆ์„ ๋•Œ๋งŒ ์„ฑ๋ฆฝ.)
  • 1์ฐจ ๋…ผ๋ฆฌ๋Š” ๋ช…์ œ ๋…ผ๋ฆฌ๋กœ ํ‘œํ˜„ํ•˜๊ธฐ ์–ด๋ ค์› ๋˜ ์ผ๋ฐ˜ ๊ทœ์น™์„ ์‰ฝ๊ฒŒ ํ‘œํ˜„ ๊ฐ€๋Šฅ
์ตœ๊ทผ ์ˆ˜์ •: 26. 6. 12. ์˜คํ›„ 3:28
Contributors: kmbzn, Claude Sonnet 4.6

BUILT WITH

CloudflareNode.jsGitHubGitVue.jsJavaScriptVSCodenpm

All trademarks and logos are property of their respective owners.
ยฉ 2026 kmbzn ยท MIT License